Handboek Prettige Plekken: Leer kijken door de bril van de gebuiker met 500+ richtlijnen voor ontwerp en inrichting

Nieuws

Aarschot, stationsomgeving wordt plek met betekenis

Bepalend voor de ontwikkeling van Aarschot in de laatste twee eeuwen was de spoorlijn vanuit Leuven. Het station, vlakbij de historische stadskern, bracht nieuwe bewoning met zich mee en versterkte de bestaande woonkern ten westen van de spoorweg (naar Antwerpen en naar Hasselt). De industrie van zijn kant zag groeikansen ten oosten van die lijn. Lang werd de schakelfunctie van de stationsomgeving onderschat, waardoor beide zones zo goed als op zichzelf stonden.

Tekst en foto's: J. Philippe Cols 

Daar kwam verandering in met het masterplan uit 2005-2007. Onder impuls van de provincie Vlaams Brabant, de stad Aarschot en de NMBS werd de stationsomgeving in zijn geheel gezien als een essentiële pool binnen het kleinstedelijk gebied Aarschot. Dit niet alleen vanuit het oogpunt van de mobiliteit, maar ook omwille van zijn schakelfunctie tussen de stad en het industriegebied.

Interactie

De omvorming van het stationsgebied tot een heuse omgeving met betekenis voor de stad en voor de regio zit in een proces. Bedoeling is dubbel. Aan de ene kant moet je op en rond de stationssite kunnen vertoeven, een pauze nemen of heel gewoon overschakelen van de trein naar een ander vervoermiddel. 

De link tussen de woonkern en het nijverheidsgebied maakt het tweede deel van het verhaal uit. Belangrijk is dat de bewoners op een vlotte manier hun weg over fiets- en voetgangersbrug of onder de sporen vinden. Dat houdt in dat beide zones, de woonzone rond de historische kern en de recentere zone voor bedrijven, op mekaar afgestemd worden. Hiervoor loopt het stedelijk weefsel als het ware onder de spoorweg door. Voor de herinrichting van de achterkant van het station was dat het geval niet. De infrastructuur aan beide zijden van de spoorlijn stond op zichzelf, waardoor er nauwelijks interactie was tussen beide weefsels.


Wonen en werken

De ontwikkelingen van de laatste decennia op vlak van mobiliteit brachten daar verandering in. In de eerste plaats hadden zowel fietsers als autorijders nood aan meer parkeercapaciteit en aan een betere bereikbaarheid. Voor de fietsers kwam er een snelle verbinding met de omliggende steden en dorpen via de fiets-o-strade vanuit Diest of Leuven (in planning). Het performante fietspad maakt samen met de parkeerplaatsen deel uit van de vernieuwde stationsomgeving. Hoewel dit pad midden in het parkeergebied ligt werden de conflicten met de auto tot het strikte minimum beperkt. Dit niet alleen omwille van de veiligheid, maar ook vanuit het begrip omgeving zelf. In de eerste plaats gaat het hier om het gebied van de voetganger en bij uitbreiding de fietser. De automobilist moet er zich aan de traagheid van de stapper en de trapper aanpassen. 

Maar ook de andere kijk op wonen en werken speelt een rol in het verhaal. Waar tot voor kort grote bedrijfsvestigingen met weinig personeel het leeuwendeel van de ruimte op het industriegebied tegen de stad aan innamen, wordt die ruimte in de nabije toekomst wellicht zo ingedeeld dat kleine, arbeidsintensieve bedrijven zich vlak bij de stad zullen komen vestigen. Wonen en werken komen dan letterlijk dicht bij mekaar te staan.

Groene stationsomgeving

Naast de harde infrastructuur neemt groen een belangrijke plaats in binnen het geheel. Bomen, hagen en groenstroken maken structureel deel uit van de inrichting. Dit is niet toevallig. Als essentiële pool binnen het kleinstedelijk gebied krijgt de stationsomgeving een groen karakter. Zo vormt deze groene ruimte de schakel met de parkzone (het Elzenhof) aan de ene kant en de Demer aan de andere kant. 

Een ruimte voor evenementen is voorzien, maar ook delen van de parking kunnen afgesloten worden voor een markt, een optreden of straattoneel bijvoorbeeld. De stationsomgeving is meer dan een mobiliteitsknoop of een schakel tussen twee delen van de stad, het wordt ook een plek met betekenis.

Dit artikel is verschenen in ReScape nummer 2, juni 

Deel dit artikel