Handboek Prettige Plekken: Leer kijken door de bril van de gebuiker met 500+ richtlijnen voor ontwerp en inrichting

Artikel

Fietszone start in België

Sinds juli 2019 kunnen Belgische steden en gemeenten zelf fietszones inrichten. Dat zijn zones die uit meerdere fietsstraten bestaan. Het is duidelijker voor alle weggebruikers. Dankzij de fietszone moet er niet meer aan elke straat een verkeersbord worden gezet.

Een fietszone is een aaneengesloten zone van een aantal straten, waarin de fiets een bevoorrechte positie heeft ten opzichte van de auto. Fietsberaad Vlaanderen, het kenniscentrum voor fietsbeleid, is tevreden met de komst van de zone. Gemeenten kunnen een netwerk van fietsstraten aanduiden waar veilig en aangenaam kan gefietst worden”, zegt Wout Baert van het Fietsberaad. “Je kan dus een fietszone maken waar dezelfde regels van kracht zijn als in een fietsstraat. Het past in een evolutie om heel de zone 30kilometer per uur als een geheel te zien in plaats van een individuele straat of school.


Gemeenten moeten niet meer aan elke fietsstraat een bord plaatsen. Maar we hameren er wel op dat er maatregelen genomen worden om de dominantie en snelheid van het gemotoriseerd verkeer te verminderen. Als je die twee zaken niet aanpakt, dan biedt de fietsstraat geen kwaliteit aan de fietser en is het een maatregel voor niets. Alleen het etiket van fietsstraat of fietszone verandert niets. Er bestaan verschillende technieken voor, en het gaat zowel over de aanleg van de straat zelf als over het sturen op het wenselijke verkeer door verkeerscirculatiemaatregelen. Ook rood asfalt, smalle rijlopers met een ribbelstrook die voldoende plaats bieden aan twee fietsers maar te smal zijn voor een wagen, kunnen helpen. Het zijn allemaal techn
ieken die de automobilisten laten voelen dat ze niet op de eerste plaats komen in de straat. Het voelt voor hen als onwennig aan.”  


Zorg dat de fietsstraat zo goed mogelijk samenvalt met het fietsnetwerk, klinkt het bij het Fietsberaad. “Zorg dat het fietsstratennetwerk zo veel mogelijk samenvalt met je fietsnetwerk, met de assen die de fietsers willen of nu al gebruiken”, aldus Baert.  




Fietsnetwerk  

Heel wat gemeentes sprongen al op de kar en voerden een fietszone in. De stad Kortrijk was de eerste. Sinds vrijdag 28 juni is de fiets koning in het centrum van Kortrijk. De volledige binnenstad wordt samen met de bestaande voetgangerszone en de woonerven één grote fietszone van maar liefst 74 aaneengesloten straten waar de fietser hoofdgebruiker wordt. Dit wordt de eerste en grootste fietszone van het land. De regels die nu al in de fietsstraten gelden, zijn ook van toepassing in de fietszones: fietsers mogen de hele breedte van de weg (in een eenrichtingsstraat) of rijvak (in een tweerichtingsstraat) gebruiken. In tweerichtingsstraten gebruiken fietsers de volledige rechterhelft van de rijbaan. Auto’s en andere motorvoertuigen hebben toegang tot fietsstraten, maar mogen de fietsers niet inhalen en mogen niet sneller rijden dan 30 kilometer per uur.

Signalisatie 

De twaalf toegangen naar de fietszone in Kortrijk kregen rode vlakken en verkeersborden en de volledige oppervlakte is voorzien van niet minder dan 500 fietsemblemen om de weggebruikers attent te maken op de fietszone. De fietszone is een belangrijk luik in het plan om van Kortrijk de meest wandel- en fietsvriendelijke centrumstad van Vlaanderen te maken. Later komen er ook fietszones in een aantal deelgemeenten waaronder Marke, Heule, Heule-Watermolen en Bissegem. De fietszone kan je herkennen aan de rode markeringen en fietslogo’s op de straat. Op de plaatsen waar je de fietszone binnenrijdt, staan signalisatieborden. Alle straten en locaties in de binnenstad blijven bereikbaar. De verkeerscirculatie wordt niet aangepast. Met de fietszone zet de stad in op meer fietsveiligheid, meer fietscomfort, een gezondere binnenstad en een hogere leefbaarheidsgraad door trager verkeer.




Mechelen 

Ook de stad Mechelen heeft op 26 oktober een fietszone ingevoerd, in heel de binnenring. 179 straten zijn nu één grote fietszone geworden, goed voor 30 kilometer openbare weg. “Toen we de eerste fietsstraten in 2014 invoerden, werkte dat heel goed”, zegt schepen Vicky Vanmarcke. “Nu hebben we het fors uitgebreid. Met de fietszone maken we nu helemaal een stad op maat van de fietser. Zo willen we mensen vooral aanmoedigen om met de fiets naar de stad te komen. Door in de hele binnenstad één regelgeving te hebben, is het er veiliger en duidelijker. Als je het centrum binnenrijdt, dan gelden er voor alle straten dezelfde regels. Heel het centrum als sinds 1995 zone 30. Destijds was Mechelen ook de eerste om een zone 30 te installeren in heel het stadscentrum. Op de grootste invalswegen hebben we thermoplast op het wegdek gebrand, met een rode achtergrond. Dat valt op. We hebben ook banners in heel de stad opgehangen.

2012 

Daar waar de fietszones vrij nieuw zijn in België, zijn de fietsstraten al sinds 2012 in de Belgische wegcode verankerd. “Bij de eerste fietsstraten zien we dat de dominantie van de auto verminderd is door verkeerscirculatiemaatregelen”, zegt Baert Wout van het Fietsberaad. “Fietsers voelen zich er veiliger door minder en trager autoverkeer. De verkeersveiligheid stijgt. Waar men geen maatregelen neemt om de snelheid en intensiteit van het autoverkeer aan te pakken, zien we dat de toename van de fietsers minder sterk is. In België is het begrip 'fietsstraat' in de wegcode verankerd. De fietsstraat in Nederland is een mooie suggestie, maar er staat geen letter over in de wet. Daar wordt een regeling toegepast. Maar die heeft geen basis in de wegcode. In Vlaanderen is dat wel anders. Automobilisten mogen de fietser niet inhalen. De snelheid in de fietsstraat wordt beperkt tot 30 kilometer per uur. In Nederland zijn geen van die twee verbonden als regel met de fietsstraat. Automobilisten mogen daar fietsers inhalen. In onze wegcode staat nog een andere bepaling dat je de fietser maar mag inhalen als je een meter afstand bewaart. Buiten de bebouwde kom is dat zelfs 1,5 meter. Ook daarover staats niets in de Nederlandse wegcode. Maar het betekent wel dat in Vlaanderen heel wat straten ook zonder bord eigenlijk fietsstraat zijn. En de langste fietsstraat van Europa ligt in de provincie Antwerpen, meer bepaald in Bonheiden en is maar liefst 6 kilometer.”


Dit artikel is verschenen in ReScape 01/2020. Lees meer van ReScape in onze bibliotheek

 

 

 

 

 

  

 

 

 

Deel dit artikel